Spyware / Casus Yazılım
Casus yazılım nedir?
Casus yazılım, genelde sizin onayınızı uygun bir şekilde almadan belirli davranışlar sergileyen yazılımlar için kullanılan genel bir terimdir, örneğin:
Reklam yapma
Kişisel bilgileri toplama
Bilgisayarınızın yapılandırmasını değiştirme
Casus yazılım genelde reklamları görüntüleyen yazılımlarla (reklam yazılımı olarak adlandırılır) veya kişisel veya hassas bilgileri takip eden yazılımlarla ilişkilidir.
Spyware Nedir:
Bilgisayar kullanıcıları hakkında, kendilerinin bilinçli rızası ve/veya bilgisi dışında veri toplayan yazılımlara spyware denir. Daha genel veya farklı anlamları da olan “malware” ve “adware” gibi adlar da spyware yerine kullanılabilmektedir.
Casus yazılım, genelde sizin onayınızı uygun bir şekilde almadan belirli davranışlar sergileyen yazılımlar için kullanılan genel bir terimdir, örneğin:
Reklam yapma
Kişisel bilgileri toplama
Bilgisayarınızın yapılandırmasını değiştirme
Casus yazılım genelde reklamları görüntüleyen yazılımlarla (reklam yazılımı olarak adlandırılır) veya kişisel veya hassas bilgileri takip eden yazılımlarla ilişkilidir.
Spyware Nedir:
Bilgisayar kullanıcıları hakkında, kendilerinin bilinçli rızası ve/veya bilgisi dışında veri toplayan yazılımlara spyware denir. Daha genel veya farklı anlamları da olan “malware” ve “adware” gibi adlar da spyware yerine kullanılabilmektedir.
Kullanıcının bastığı tuşları (yazdığı yazıları)
kaydetmekten, görüntülediği web sayfalarının kaydını tutmaya, sabit diskindeki
verileri taramaktan, İnternet’te yapılan aramaları izlemeye kadar değişik türde
kişisel bilgi gizliliğinin ihlali anlamına gelen işlemleri gerçekleştiren
spyware yazılımları, bu işlemlerle kişilerin banka şifrelerini çalmak gibi
kanun dışı; ya da “kişiye özel reklam” (açılır pencereler, spam) gibi rahatsız
edici ve bilgisayarın ağ ve sistem kaynaklarını tüketen (web sayfalarının
görüntülenme hızının düşmesi veya bilgisayarın genel olarak yavaşlaması gibi)
eylemleri gerçekleştirebilmektedir.
Hizmet takibinin ticareti
Bu, reklam sunan veya çevrimiçi etkinliklerinizi takip eden tüm yazılımların kötü olduğu anlamına gelmez. Örneğin, bir ücretsiz müzik hizmetine kaydolabilirsiniz ancak hedefe yönelik reklamları almayı kabul ederek bu hizmet için “ödeme yapmış” olursunuz. Şartları anlamanız ve kabul etmeniz halinde, bunun adil bir ticaret olduğuna karar verebilirsiniz. Ayrıca şirketin size hangi reklamları göstereceğini belirlemesi için çevrimiçi etkinliklerinizi takip etmesine izin vermeyi de kabul edebilirsiniz.
Casus yazılımların veya istenmeyen diğer yazılımların bilgisayarınıza girmede kullandığı bir dizi çeşitli yöntem mevcuttur.
Casus yazılım ne yapar
Diğer casus yazılım türleri, bilgisayarınızda can sıkıcı olabilecek ve bilgisayarınızın yavaşlamasına veya kilitlenmesine neden olabilecek değişiklikler yapar.
Bu programlar, web tarayıcınızın giriş sayfasını veya arama sayfasını değiştirebilir veya tarayıcınıza ihtiyacınız olmayan veya istemediğiniz ilave bileşenler ekleyebilir. Ayrıca ayarlarınızı eski haline dönüştürmenizi de sizin için çok zorlu bir hale getirirler.
Ne yüklediğinizi bilin
Tüm vakalardaki kilit nokta, yazılımın ne yapacağını sizin (veya bilgisayarınızı kullanan herhangi birinin) bilip bilmediğiniz ve yazılımı bilgisayarınıza yüklemeyi kabul edip etmediğinizdir.
Sıkça başvurulan bir hile, yazılımı müzik veya video paylaşım programı gibi istediğiniz bir başka yazılımın yüklenmesi sırasında gizlice yüklemektir.
Bilgisayarınıza ne zaman bir şey yüklerseniz, lisans sözleşmesi ve gizlilik beyanı da dahil olmak üzere tüm açıklamaları dikkatlice okuduğunuzdan emin olun. Bazen bir yazılım yüklemesine istenmeyen bir yazılımın da dahil edildiği belgelendirilmiş ve bu bildirim de lisans sözleşmesinin veya gizlilik beyanının en sonunda yer alıyor olabilir.
Hizmet takibinin ticareti
Bu, reklam sunan veya çevrimiçi etkinliklerinizi takip eden tüm yazılımların kötü olduğu anlamına gelmez. Örneğin, bir ücretsiz müzik hizmetine kaydolabilirsiniz ancak hedefe yönelik reklamları almayı kabul ederek bu hizmet için “ödeme yapmış” olursunuz. Şartları anlamanız ve kabul etmeniz halinde, bunun adil bir ticaret olduğuna karar verebilirsiniz. Ayrıca şirketin size hangi reklamları göstereceğini belirlemesi için çevrimiçi etkinliklerinizi takip etmesine izin vermeyi de kabul edebilirsiniz.
Casus yazılımların veya istenmeyen diğer yazılımların bilgisayarınıza girmede kullandığı bir dizi çeşitli yöntem mevcuttur.
Casus yazılım ne yapar
Diğer casus yazılım türleri, bilgisayarınızda can sıkıcı olabilecek ve bilgisayarınızın yavaşlamasına veya kilitlenmesine neden olabilecek değişiklikler yapar.
Bu programlar, web tarayıcınızın giriş sayfasını veya arama sayfasını değiştirebilir veya tarayıcınıza ihtiyacınız olmayan veya istemediğiniz ilave bileşenler ekleyebilir. Ayrıca ayarlarınızı eski haline dönüştürmenizi de sizin için çok zorlu bir hale getirirler.
Ne yüklediğinizi bilin
Tüm vakalardaki kilit nokta, yazılımın ne yapacağını sizin (veya bilgisayarınızı kullanan herhangi birinin) bilip bilmediğiniz ve yazılımı bilgisayarınıza yüklemeyi kabul edip etmediğinizdir.
Sıkça başvurulan bir hile, yazılımı müzik veya video paylaşım programı gibi istediğiniz bir başka yazılımın yüklenmesi sırasında gizlice yüklemektir.
Bilgisayarınıza ne zaman bir şey yüklerseniz, lisans sözleşmesi ve gizlilik beyanı da dahil olmak üzere tüm açıklamaları dikkatlice okuduğunuzdan emin olun. Bazen bir yazılım yüklemesine istenmeyen bir yazılımın da dahil edildiği belgelendirilmiş ve bu bildirim de lisans sözleşmesinin veya gizlilik beyanının en sonunda yer alıyor olabilir.
